Present Perfect Continuous

Spis treści:

  1. Wstęp
  2. Konstrukcja czasu Present Perfect Continuous
  3. Stosowanie czasu Present Perfect Continuous
  4. Uwagi i wyjątki

Wstęp

Czas Present Perfect Continuous jest kolejnym z grupy czasów perfect. Podobnie jak czas Present Perfect jest od dość skomplikowany zarówno zarówno w użyciu jak i budowie. Brak odpowiednika tego czasu wśród czasów języka polskiego jest najczęstszą przyczyną problemów z poprawnym jego stosowaniem. Poniżej omówiona zostanie szczegółowo konstrukcja tego czasu oraz zasady i niuanse związane z jego stosowaniem. Na koniec zaprezentowane zostaną dodatkowe informacje, uwagi i wyjątki związane z tym czasem.

Konstrukcja czasu Present Perfect Continuous


Zdania twierdzące

Have/Has + been + czasownik w I-szej formie + -ing

W czasie Present Perfect Continuous zdania twierdzące tworzymy poprzez dodanie do czasownika w formie podstawowej końcówki -ing oraz poprzedzenie czasownika głównego dwoma czasownikami posiłkowymi: have / has oraz been. Pierwszy czasownik posiłkowy ma oczywiście formę has tylko dla 3 osoby liczby pojedynczej zaś formę have dla pozostałych osób. Drugi czasownik posiłkowy przyjmuję tylko formę been niezależnie od liczby i osoby.

Przykładowe zdania twierdzące w czasie Present Perfect Continuous:

  • I have been working in the garden. [Pracowałem w ogrodzie]
  • She has been running very fat. [Ona biegła bardzo szybko]
  • Mp3 players have been enjoying great popularity in this country for 2 years. [ Odtwarzacze mp3 cieszą się wielką popularnością w tym kraju od 2 lat]
  • They've been waiting for two hours. [Oni czekają od dwóch godzin]
  • Many children have been listening to charming Christmas stories and never get bored. [Wiele dzieci słucha czarujących opowieści Bożonarodzeniowych i nigdy się nie nudzi]

Uwaga: Ponieważ dodawanie końcówki -ing do czasowników było już szczegółowo omawiane przy okazji prezentacji czasu Present Continuous wszelkie informacjie na ten temat zostaną tu pominięte. Jeśli interesują cię szczegóły dodawania tej końcówki można je znaleźć tutaj.

Uwaga: Podobnie jak w czasie Present Perfect również i w czasie Present Perfect Continuous często spotykamy skróconą formę czasownika posiłkowego have oraz has.

Uwaga: Czasownik have/has jest w języku normalnym czasownikiem (oznaczającym 'mieć, posiadać') jednak w czasie Present Perfect Continuous pełni on tylko funkcję gramatyczną jako operator wskazujący na to, że zdanie jest w czasie perfect i nie pełni żadnej funkcji znaczeniowej. Dla przykładu: I have been running [Biegałem] - have jest operatorem. I have an expensive car [Mam drogi samochód] - have jest czasownikiem oznaczającym posiadanie.
Na szczególną uwagę zasługuje tu użycie czasownika posiłkowego been, który nie oznacza 'być' w czasie Present Perfect Continuous, lecz pełni tylko funkcję gramatyczną. Trochę problemów może przysporzyć rozróżnienie czasów Present Perfect i Present Perfect Continuous gdyż w pierwszym been pełni funkcję znaczeniową a w drugim gramatyczną. Ponieważ w obydwu czasach pojawia się operator have/has czasy te rozróżniamy patrząc na czasownik główny, który w czasie Present Perfect Continuous ma końcówkę -ing. Dla przykładu: He has been killed. [Został zabity] - to czas Present Perfect a słowo been oznacza tutaj 'został'. He has been killing his enemies. [Zabijał swoich wrogów] - czas Present Perfect Continuous (zwróć uwagę na końcówkę -ing czasownika killing) gdzie słowo been jest tylko operatorem.

Tworzenie zdań twierdzących w czasie Present Perfect Continuous podsumowuje tabela:

Present Perfect Continuous - twierdzenia
I
You
He
She
It
We
You
They

have
have
has
has
has

have
have
have

been
been
been
been
been
been
been
been

swimming.
swimming.
swimming.
swimming.
swimming.
swimming.
swimming.
swimming.


Pytania

Have/Has + podmiot + been + czasownik w I-szej formie + -ing

Pytania w czasie Present Perfect Continuous tworzymy za pomocą inwersji, czyli zamiany kolejności podmiotu zdania i czasownika posiłkowego have/has.

Przykładowe pytania w czasie Present Perfect Continuous:

  • Have you been painting your room? [Czy malowałeś swój pokój?]
  • Has he been playing tennis? [Czy grał w tenisa?]
  • Have they been drinking again? [Czy znowu pili?]

Tworzenie pytań w czasie Present Perfect Continuous podsumowuje poniższa tabela:


Present Perfect Continuous - pytania

Have
Have
Has
Has
Has

Have
Have
Have

I
you
he
she
it
we
you
they

been
been
been
been
been
been
been
been

dinking?
dinking?
dinking?
dinking?
dinking?
dinking?
dinking?
dinking?


Przeczenia

Have/Has + not + been + czasownik w I-szej formie + -ing

Przeczenia w czasie Present Perfect Continuous tworzymy poprzez dodania słowa 'not' (wskazującego na negację) po czasowniku posiłkowym have/has (have not/has not). Często spotykane są też formy skrócone: haven't = have not, oraz hasn't = has not.

Przykładowe przeczenia w czasie Present Perfect Continuous:

  • I have not been shooting the ducks. [Nie strzelałem do kaczek]
  • He hasn't been living here since 1989. [Nie mieszka tu od 1989 roku]
  • They haven't been waiting here for 2 hours. [Nie czekają tutaj od 2 godzin]

Tworzenie przeczeń w czasie Present Perfect Continuous podsumowuje poniższa tabela:


Present Perfect Continuous - przeczenia
I
You
He
She
It
We
You
They

have not / haven't
have not / haven't
has not / hasn't
has not / hasn't
has not / hasn't
have not / haven't
have not / haven't
have not / haven't

been
been
been
been
been
been
been
been

running.
running.
running.
running.
running.
running.
running.
running.


Stosowanie czasu Present Perfect Continuous

Czas Present Perfect Continuous stosujemy w języku angielskim do wyrażania następujących aspektów:

  1. Do wyrażania wydarzeń przeszłych mających wyraźne skutki lub wpływ na teraźniejszość:

    • He has been running very fast. [Bardzo szybko biegał] - Np. widać, że jest zmęczony, spocony i płytko oddycha.
    • They have been working in the garden. [Pracowali w ogrodzie] - Np. są ubrudzeni ziemią i niosą narzędzia ogrodnicze.
    • We have been painting the room. [Malowaliśmy pokój] - Np. czuć w nim zapach świeżej farby.
    • Tom has been buying cheap cigarettes online , which is a convenient and inexpensive way to get even the best brands. [Tom kupuje tanie papierosy przez Internet, co jest wygodnym i niedrogim sposobem dotarcia nawet do najlepszych marek.] - Rezultat: ma teraz zaoszczędzone więcej pieniędzy .


  2. Do wyrażania zdarzeń, które rozpoczęły się w przeszłości i nadal trwają z podkreśleniem samego zdarzenia i czasu jego trwania a nie jego rezultatów:

    • I have been working all day. [Cały dzień pracuję] - Podkreślamy długość trwania naszej pracy
    • Online Florist has been offering a vast choice of most beautiful bouquets of flowers for many years. [Sprzedaje kwiaty od wielu lat] - Podkreślamy długość trwania pracy kwiaciarza
    • I have been living in Moscow since 1995 [Mieszkam w Moskwie od 1995 roku] - Podkreślamy jak długo już tam mieszkamy.

  3. Do wyrażania znużenia, zaskoczenia bądź zirytowania jakąś czynnością:

    • What have you been doing here? [Co tutaj robiłeś?] - Jesteśmy zaskoczeni
    • You have been stealing again! [Znowu kradłeś!] - Jeteśmy zirytowani i źli.

     

Uwagi i wyjątki

Podobnie jak w czasie Present Continuous na szczególną uwagę zasługują tu czasowniki statyczne (static verbs), które albo nie mają form continuous albo też użycie ich w tej formie zmienia ich znaczenie.

Dla przykładu:

  • Smell (czuć) -> Smelling (wąchać)
  • See (widzieć) -> Seeing (mieć spotkanie)

Porównaj zdania:

  • He has been thinking really hard. [Myślał bardzo intensywnie]
  • He thinks that he can trust her. [Sądzi, że może jej zaufać]

Szczegółowa lista czasowników statycznych i ich zastosowań została zaprezentowana przy okazji omawiania czasu Present Continuous, zainteresowanych odsyłam tutaj.

Częstym problemem jest decyzja, który z czasów: Past Simple, Past Continuous, Past Perfect Continuous czy Present Perfect Continuous należy wybrać w danym kontekście. Szczegółowe zestawienie różnych czasów oraz ćwiczenia znajdują się w osobnych działach porównujących ze sobą różne czasy.