1. Wstęp
2. Konstrukcja czasu Present Continuous
   
• Zdania twierdzące
• Pytania
• Przeczenia
3. Dodawanie końcówki -ing.
4. Stosowanie czasu Present Continuous.
5. Uwagi i wyjątki
   
• Czasowniki statyczne (Static Verbs)

Wstęp

Czas Present Continuous (lub też Present Progressive Tense) jest obok czasu Present Simple jednym z najprostszych i najcześciej stosowanych w języku angielskim czasów. Ze względu na prostą konstrukcję jest on jednym z pierwszych czasów poznawanych przez początkujących. Poniżej znajdziesz wszystkie potrzebne informacje związane z tym czasem, takie jak jego budowa i zasady stosowania, reguły dotyczące dodawania końcówki -ing do czasownika oraz nieliczne wyjątki i uwagi dotyczące użycia pewnych czasowników w czasie Present Continuous.

Konstrukcja czasu Present Continuous

Zdania twierdzące

Am/Are/Is + Czasownik + -ing

Zdania twierdzące w czasie Present Continuous tworzymy poprzez dodanie do czasownika końcówki -ing oraz umieszczenie przed czasownikiem głównym czasownika posiłkowego 'to be' odmienionego odpowiednio przez osoby (czasownik 'to be'może zatem przyjąć jedną z trzech form: am, are, is). Dla przykładu:

• I am shopping right now. = I'm shopping right now [Ja teraz kupuje]
• They are laughing = They're laughing [Oni się śmieją]
• Susan is eating her breakfast = Susan's eating her breakfast [Susan je śniadanie]
• They are just buying 2 highest class digital camcoders = They're just buying 2 highest class digital camcoders [Oni właśnie kupują dwie najwyższej klasy kamery ]

Uwaga: Zwróć uwagę na to, że w czasie Present Continuous czasownik posiłkowy 'to be' nie pełni funkcji znaczeniowej a jedynie funkcje gramatyczną. Zatem np. zdanie He is working hard nie będzie oznaczać [On jest ciężko pracujący], lecz po prostu [On ciężko pracuje]. Czasownik 'is' w tym zdaniu nie oznacza czynności, lecz służy tylko do zasygnalizowania, że zdanie jest w czasie Present Continuous.

Uwaga: Czasownik 'to be' w języku angielskim bardzo często ulega skróceniu i występuje w następujących formach:

Jak łatwo zauważyć następuje tu po prostu odcięcie pierwszej samogłoski czasownika 'to be' i dołączenie go do poprzedzającego czasownik wyrazu - oddzielając go od niego znakiem apostrofu. Zamiast zaimka osobowego możemy użyć dowolnego innego rzeczownika.
Dla przykładu: John's working in his orfice [John pracuje w swoim biurze].

Tworzenie zdań twierdzących w czasie Present Continuous podsumowuje poniższa tabela:

Pytania

Am/Is/Are + podmiot zdania + czasownik + -ing

Pytania w czasie Present Continuous tworzymy za pomocą tzw. inwersji (odwrócenia). Inwersja polega na zamianie kolejności w zdaniu podmiotu i czasownika posiłkowego 'to be'. Dla przykładu:

• I am driving a bus -> Am I driving a bus? [Czy prowadzę autobus?]
• Mike is gathering mushrooms -> Is Mike gathering mushrooms? [Czy Mike zbiera grzyby?]
• They're playing the piano -> Are they playing the piano? [Czy oni grają na fortepianie?]

Uwaga: O ile w zdaniach twierdzących bardzo często stosowana jest forma skrócona czasownika 'to be' (I'm, He's, etc.) w pytaniach, ze względu na odwrotną kolejność słów, nie jest to już możliwe.

Tworzenie pytań w czasie Present Continuous podsumowuje poniższa tabela:

Przeczenia

Podmiot zdania + am/is/are + czasownik + -ing

Przeczenia w czasie Present Continuous tworzymy poprzez dodanie do zdania twierdzącego słowa 'not' (sygnalizującego negację) zaraz po czasowniku posiłkowym 'to be'. Dla przykładu:

• I am riding a bike -> I am not riding a bike. [Nie jeżdżę na rowerze]
• John is cleaning the pool -> John is not cleaning the pool. [John nie czyści basenu]
• We're sunbathing -> We're not sunbathing. [Nie opalamy się]

Tworzenie pytań w czasie Present Continuous podsumowuje poniższa tabela:

Dodawanie końcówki -ing

Jak wspomniano wyżej do czasownika w formie continuous dodajemy końcówkę -ing. Jednak w niektórych przypadkach końcówka wpływa nieznacznie na pisownię czasownika. Wszystkie takie przypadki opisano poniżej:

• W czasownikach zakończonych na -ie końcówka ta zamienia się w 'y' przed dodaniem -ing. Dla przykładu: Die - Dying, Lie - Lying.
  
• W czasownikach zakończonych na -e usuwamy 'e' przed dodaniem końcówki -ing. Dla przykładu: Smile - Smiling, Drive - Driving.
• Wyjątkiem jest tu czasownik 'be' przyjmujący formę 'being' oraz wszystkie czasowniki zakończone na -ee gdzie nic nie zmieniamy. Dla przykładu: See - Seeing, Agree - Agreeing.
• W czasownikach jednosylabowych zakończonych na spółgłoskę poprzedzaną przez samogłoskę (np. stop) końcowa spółgłoska jest podwajana przed dodaniem końcówki -ing. Dla przykładu: Stop - Stopping, Bet - Betting, Set - Setting.
• Jeśli ta sama sytuacja ma miejsce w czasownikach wielosylabowych, podwojenie ostatniej spółgłoski ma miejsce tylko w przypadku, gdy akcent pada na ostatnią sylabę. Dla przykładu: Begin - Beginning, Regret - Regretting.
• Jeśli akcentowana jest inna sylaba niż ostatnia spółgłoski końcowej nie podwaja się. Dla przykładu: Happen - Happening, Remember - Remembering.
• W British English w czasownikach zakończonych na -l końcówka ulega podwojeniu przed dodaniem -ing niezależnie od tego, która sylaba jest akcentowana. Dla przykładu: Travel  - Travelling, Cancel - Cancelling.
• Nie podwajamy ostatniej spółgłoski, jeżeli czasownik kończy się na podwójną spółgłoskę (-rt, -lp, -ng, etc.). Dla przykładu: Start - Starting, Help - Helping, Sing - Singing.
• Nie podwajamy ostatniej spółgłoski, jeżeli poprzedza ją podwójna samogłoska (-oil, -eed, etc.) Dla przykładu: Boil  - Boiling, Need - Needing.
• Nie podwajamy 'y' ani 'w' na końcu czasownika. Dla przykładu: Lay - Laying, Grow - Growing.

Stosowanie czasu Present Continuous

Czas Present Continuous stosujemy w następujących przypadkach:

1. Do wyrażania czynności trwających w chwili mówienia:


• I'm driving the car the moment [Prowadzę w tej chwili samochód]
• She's working now [Ona teraz pracuje]
• They are cooking the diner [Oni gotują kolację]
• Right now I am watching my favourite tv show, don't disturb me . [Właśnie oglądam swoj ulubiony program telewizyjny, nie przeszkadzaj mi]


2. Do wyrażania czynności trwających w obrębie teraźniejszości:

• Joan is reading an interesting book [Joan czyta ciekawą książkę] - Niekoniecznie w tej chwili, jest po prostu w trakcie czytania, zaczęła czytać i jeszcze nie skończyła.
• Currently many web users are using Anonymous Proxy to anonymize their work and help prevent identity theft. [Obecnie wielu użytkowników sieci korzysta z anonimowego proxy, aby nadać swej pracy anonimowy charakter i zapobiec przywłaszczeniu tożsamości.] - Obecny trend, trudno przewidzieć co będzie w przyszłości.
• My family is living in London now [Moja rodzina mieszka teraz w Londynie] - Nie mieszka tam na stałe tylko tymczasowo, np. jest na wakacjach.
• He's decorating his house [Remontuje swój dom] - Jest w trakcie remontu, ale niekoniecznie remontuje go dokładnie w tej chwili, może właśnie zrobił sobie przerwę.
[Wiele ludzi odwiedza interesujące blogi do których należy Gods and Heroes.] - Tendencja obejmująca dłuższą perspektywę teraźniejszości.

3. Do wyrażania zdarzeń przyszłych, uprzednio zaplanowanych:

• I'm having a lunch with James tomorrow. [Jutro jem obiad z Jamesem] - Jesteśmy umówieni na obiad, czynność zaplanowana przez nas.
• Football players are meeting the press at 3 o'clock [Piłkarze spotykają się z prasą o trzeciej] - Zdarzenie zaplanowane wcześniej, najprawdopodobniej przez menadżera drużyny.
• Are you playing tennis next weekend? [Czy grasz w tenisa w przyszły weekend?] - Pytamy, czy ktoś zaplanował już sobie grę w tenisa na weekend.

4. Do wyrażania czynności powtarzających się stale, aby okazać nasze znużenie lub irytację (w połączeniu ze słowami always, constantly, forever):

• You're always getting home late! [Zawsze wracasz późno do domu] - Tak może się zwrócić np. poirytowana żona do męża.
• She's constantly leaving the door open. [Ona ciągle zostawia drzwi otwarte] - Gdy ktoś nagminnie nie zamyka za sobą drzwi.

5. Do wyrażenia aktualnych zmian, trendów i rozwoju sytuacji:

• The house prices are getting higher. [Rosną ceny domów] - Wskazuje na aktualny proces wzrostu cen nieruchomości.
• The company is developing rapidly this month. [W tym miesiącu firma gwałtownie się rozwija] - Wskazuje na aktualnie dobrą sytuację firmy, choć nie jest ona stała i w przyszłości może się pogorszyć.
• These days a lot of people are visiting Top Mobile 4 U in order to find out about latest news concerning mobile phones. [W obecnych czasach wiele ludzi odwiedza stronę Top Mobile 4 U, aby zdobyć najnowsze wiadomości dotyczące telefonów komórkowych] - Cóż, taki obecny trend.

Uwagi i wyjątki

Ważnym elementem poprawnego stosowania czasu Present Continuous jest zrozumienie, że odnosi się on przede wszystkim do czynności i zdarzeń tymczasowych, które już się rozpoczęły a jeszcze nie zakończyły. Pojęcie tymczasowości pozwala nam łatwo odróżnić ten czas od czasu Present Simple gdzie opisywane zdarzenia są stałe. Kontrast pomiędzy czasami Present Simple i Present Continuous jest często trudny do zaobserwowania dla Polaków ze względu na brak podobnych konstrukcji w języku polskim. Zauważ, że po polsku zdania I live in Warsaw oraz I'm living in Warsaw brzmią dokładnie tak samo.

Pomocne w określeniu, z którym czasem mamy do czynienia są niektóre wyrazy sygnalizujące użycie jednego z czasów. Najbardziej charakterystyczne dla czasu Present Continuous są wyrazy takie jak: now, at the moment, at present, this week/this month/this year, still, today, tonight, nowdays, these days, etc. Wyrazy charakterystyczne dla czasu Present Simple można znaleźć tutaj.

Czasowniki statyczne (Stative Verbs)

W języku angielskim pewne czasowniki opisują wyłącznie stany i dlatego nie posiadają formy continuous. Do tej grupy należą czasowniki związane z:

• Zmysłami [see, hear, smell, feel, taste]
• Emocjami i uczuciami [feel, forgive, hate, loathe, like, love, mind, wish, etc.]
• Myśleniem [think, agree, believe, consider, doubt, expect, etc.]
• Inne [appear, be, belong, have, keep, matter, owe, posses, etc.]

Uwaga: czasowniki think, consider oraz expect mogą przyjmować formę continuous kiedy odnoszą się do czynności samej w sobie.
Na przykład: Don't interrupt me, I'm thinking! [Nie przerywaj mi, myślę!] ale już I think that it will rain today. [Myślę, że będzie dziś padać]

Uwaga: czasowniki związane ze zmysłami mogą przyjmować formę continuous, lecz następuje wtedy zmiana ich znaczenia.
Na przykład: I'm seeing my docotor tomorrow [Na jutro jestem umówiony z dentystą] gdzie czasownik seeing przyjmuje inne znaczenie.

Uwaga: czasownik have może przyjmować formę continuous w wyrażeniach takich jak: have a bath, have a lunch, have fun, have a good time, have a nap etc.
Na przykład: He can't answer the phone now, he's having a nap. [Nie może teraz odebrać telefonu bo uciął sobie dżemkę]