Wstęp

Zdecydowanie którego czasu użyć - Present Perfect czy Past Simple - to problem wielu początkujących. Dość częstą przyczyną jest zapominanie o tym, że czas Present Perfect jest w istocie czasem przeszłym i tylko łączy się w pewnym stopniu z teraźniejszością. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości poniżej zaprezentowane zostaną typowe przykłady i problemy związane ze stosowaniem tych dwóch czasów. Przed lekturą poniższego działu zalecia się zapoznanie z budową i zastosowaniem czasów Past Simple oraz Present Perfect.

Kiedy Past Simple a kiedy Preset Perfect?

Przeszłość a teraźniejszość

Podstawową różnicą pomiędzy czasami Present Perfect i Past Simple to fakt, że czasownik w czasie Past Simple jest dokonany podczas gdy w czasie Present Perfect jest on niedokonany. Zatem czasu Past Simple używamy do mówienia o czynnościach i wydarzeniach z przeszłości, które już się zakończyły. Czas Present Perfect jest natiomiast stosowany do opisywania czynności, które wydarzły się w przeszłościi mają związek z teraźniejszością bądź wpływ na nią.

Porównajmy następujące przykłady:

• When I was in Prague I lost my car keys. [Zgubiłem kluczyki do samochodu kiedy byłem w Pradze]
• I have lost my car keys. [Zgubiłem kluczyki do samochodu.] - nie mam ich teraz.
• I lost my car keys but I have just found them. [Zgubiłem moje kluczyki do samochodu ale właśnie je znalazłem.]

Pierwsze zdanie to zdarzenie przeszłe, które się zakończyło i nie odnosi się w żaden sposób do chwili obecnej. Kluczyki zostały zgubione, to czy udało nam się je znaleźć nie wynika z tego zdania. Następny przykład robi użytek z czasu Present Perfect. Choć znaczenie pozornie wydaje się idenyczne w języku polskim to w rzeczywistości jest jednak znaczna różnica pomiędzy tym zdaniem a zdaniem pierwszym. W zdaniu drugim sygnalizujemy związek z teraźniejszościa, innymi słowy zgubiłem moje kluczyki teraz, więc jeszcze ich nie znalazłem. Zdanie trzecie pokazuje różnice pomiędzy czasem Past Simple i Present Perfect. Zgbiłem moje kluczyki - czas Past Simple ponieważ wiemy, że zostały one znalezione; właśnie je znalazłem - czas Present Perfect ponieważ istnieje związek z teraźniejszościa, znalazłem je przed chwilą.

Aby lepiej zilustrować tę różnicę krótki dialog:

• Have you lost your keys?
• No I haven't. I have just found them.
• Did you lose your keys?
• Yes, I did.

Jak widać pytanie w czasie Present Perfect odnosi się do tego, czy zgubiliśmy klucze i nie mamy ich teraz, na co druga osoba odpowiada przecząco pownieważ już je znalazła. Natomiast na to samo pytanie w czasie Past Simple odnoszące się do tego, czy zgubiła klucze w przeszłości odpowie już twierdząco.

Na zakończenie jeszcze kilka przykładów:

• I have broken my leg. [Złamałem nogę.] - Moja noga jest złamana w tej chwili.
• I broke my leg last month but I'm alright now. [Złamałem nogę w zeszłym miesiącu ale teraz jestem już zdrowy.]
• I have borrowed a car from Jack. [Pożyczyłem samochód od Jacka.] - Jack nie ma w tej chwili samochodu bo go pożyczył.
• I borrowed a car from Jack but I gave it back yesterday. [Pożyczyłem samochód od Jacka ale wczoraj go oddałem.]

Wydarzenia zakończone przed chwilą

Kiedy czyności przeszłe zakończyły się przed chwilą lub w czasie nieodległym od teraźniejszości stosujemy czas Present Perfect. Wydarzenia zakończone w przeszłości bardziej dla nas odległej wyrażamy za pomocą czasu Past Simple. Granica pomiędzy użyciem tych czasów w takim przypadku jest dość płynna i zależy od tego jaki jest stosunek mówiącego do danego zdarzenia, czy traktuje ja jako coś odległego czy niedawnego.W zdaniach z użyciem zwrotów takich jak just, a moment ago, a minute ago, etc. stosujemy czas Present Perfect.

Przykładowo:

• My father died in 1968. [Mój ojciec zmarł w 1968 roku] - odległa przeszłość.
• My father have died yesterday. [Mój ojciec zmarł wczoraj.] - wydarzenie niedawne.
• I have just finished my work. [Właśnie skończyłem pracę.] - wydarzenie zakończone przed chwilą.

W zdaniu pierwszym użycie czasu Present Perfect byłoby raczej dziwne ze względu na dużą odległość czasową od opisywanego wydarzenia. Natomiast w drugim zdaniu użycie czasu Past Simple byłoby już zupełnie poprawne, choć czas Present Perfect wydaje się bardziej na miejscu - osoba napewno ciągle przeżyw śmierć ojca. Zdanie trzecie zawiera wyrażenie just finished, zatem użycie w nim czas Past Simple byłoby nieprawidłowe.

Wydarzenia przeszłe trwające do dziś

Do opisywania zdarzeń i czynności, które rozpoczęły się przeszłości i trwają do chwili obecnej używamy czasu Present Perfect. Czas Past Simple dotyczy tylko wydarzeń, które już się zakończyły.

Porównaj przykłady:

• I had a dog when I was a child [Miałem psa gdy byłem dzieckiem]
• He has had this dog for 6 years. [Ma tego psa od 6 lat.]
• I have lived here for 2 months. [Mieszkam tu od 2 miesięcy.]

Pierwsze zdanie dotyczy zamkniętej przeszłości, zatem używamy czasu Past Simple. W drugim przykładzie mówimy wydarzeniu jeszcze niezakończonym - mieliśmy psa przez 6 lat i mamy go nadal - więc stosujemy czas Present Perfect.

Doświadczenia życiowe

Kiedy opisujemy nasze doświadczenia życiowe zawsze używamy czasu Present Perfect - opisujemy to czego doświadczyliśmy do chwili obecnej. Czasu Past Simple możemy tylko użyć do opisania jednorazowego wydarzenia z przeszłości.

Przykładowo:

• I have never driven a car in my life. [Nigdy w życiu nie prowadziłem samochodu.]
• I never drove a car in my life.
• I never drive a car. [Nigdy nie prowadzę samochodu.]
• One day when I was I chile my father let my drive his car. [Pewnego dnia kiedy byłem dzieckiem ojciec pozwolił mi prowadzić swój samochód.]

Pierwszy przykład opisuje nasze dościwadczenia do chwili obecnej - nie wiemy czy nie będziemy mieli okazji prowadzić w przyszłości. Następne dwa przykłady są nieprawidłowe, nie używamy czasu Past Simple aby mówić o doświadczeniach, a czas Present Simple zupełnie zmienia znaczenie. Ostatni przykład pokazuje użycie czasu Past Simple do opisania jednorazowego zdarzenia z przeszłości.

Podsumowanie

Stosowanie czasów Past Simple i Present Perfect podsumowuje poniższa tabela: